Een mountainbiketochten plannen
Een plan hebben is het halve werk. En dat geldt ook voor fietsen. Dit artikel van Basecamp is bedoeld als gids voor een meer gestructureerde aanpak bij het plannen van je fietsavonturen. Onze overzichtelijke informatie en checklists helpen je bij het plannen en realiseren van je droomfietstocht. En het helpt ook om eventuele veiligheidsrisico’s tot een minimum te beperken.
Strategie voor het plannen van fietstochten
Mountainbiken door alpien terrein is een dynamisch proces. De factoren die je ervaring beïnvloeden, kunnen van het ene op het andere moment veranderen: het terrein wisselt van soepele, vloeiende paden naar steile puinhellingen of met wortels bezaaide paden; het weer verandert; je medefietsers raken vermoeid; een stuk van het parcours is geblokkeerd of afgesloten – om maar een paar voorbeelden te noemen.
Bij een goede planning wordt met al deze onvoorziene omstandigheden rekening gehouden. Dat is de belangrijkste voorwaarde voor een plezierige tocht van begin tot eind. Het is ook belangrijk om de situatie gedurende de dag steeds opnieuw te beoordelen, zodat je je plan kunt aanpassen of goed kunt reageren op veranderingen. Verloopt alles volgens plan? Kunnen er mogelijke (onverwachte) moeilijkheden ontstaan? Je wilt tenslotte dat alles goed verloopt. En dat iedereen blij en heelhuids op de bestemming aankomt. Daarom hebben professionele gidsen altijd een plan B, of zelfs een plan C, achter de hand. Deze alternatieven zijn bijna een natuurlijk bijproduct van een goede planning.
Het 3 x 3-planningsmodel voor fietsen
We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden om een samenhangende planningsstrategie te bedenken. Er is een heel handig model dat we kunnen gebruiken, dat is ontwikkeld voor wintersport en wordt gebruikt door de Duitse Alpenvereniging (DAV). De Zwitserse berggids en lawine-expert Werner Munter heeft het zogenaamde 3 x 3-model ontwikkeld. Het is gebaseerd op een raster van 3 bij 3 variabelen.
3 voorbereidingsfasen
- Thuis plannen
- Beoordeling ter plaatse, vlak voor de start van de tocht
- Regelmatige controles van de omstandigheden en de status van de groep tijdens de tocht
3 variabele factoren
- Mensen: degenen die met je mee op tocht zijn
- Uitrusting: geschikte uitrusting voor de activiteit, verschillen in de uitrusting van de deelnemers, veranderingen in de staat van de uitrusting (bijv. door defecten of schade)
- Omstandigheden: het weer, de paden, natuurbescherming, fietsbeperkingen
Je bekijkt dus elk van de drie factoren – ‘mensen, uitrusting, omstandigheden’ – in elk van de drie fasen: ‘planning, ter plaatse, tijdens de tocht’. Zo kun je veel mogelijke problemen of vervelende verrassingen al van tevoren uitsluiten. En als het toch niet helemaal volgens plan verloopt, ben je beter voorbereid om ermee om te gaan.
In eerste instantie lijkt het 3x3-model misschien een beetje abstract. Maar in de praktijk is het een heel handig hulpmiddel om je mountainbiketochten op een systematische, effectieve en allesomvattende manier te plannen. Print deze 3x3-tabel uit of sla hem op je mobiel op en gebruik hem als checklist.
Planning – volgens een plan
Download je route op je mobiel, en hup, daar ga je! Dat is één manier om het aan te pakken. Maar als je goed voorbereid wilt zijn, komt er iets meer bij kijken. Je hebt een strategie nodig. We hebben de belangrijkste elementen van een goed geplande mountainbiketocht op een rijtje gezet. Om je kansen op succes te vergroten, moet je letten op:
- MENSEN: groepsdynamiek, rijtechnieken en conditie
- UITRUSTING: inpakken, pech en eerste hulp
- OMSTANDIGHEDEN: weer, planning & oriëntatie, natuurbehoud
Mensen
Planning
- Aantal
- Verwachtingen
- Vereisten/vaardigheden
- Gezondheid
- Conditie
Gelokaliseerd
- Begroeting
- Fitnesscheck
- Planning
- Afstemming van verwachtingen
Tijdens de rit
- Kijk regelmatig hoe gemotiveerd iedereen is en hoe de sfeer in de groep is, en pas je aanpak daarop aan.
- Hoe zit het met de energiereserves?
- Is de moeilijkheidsgraad van de route geschikt voor de groep? Wat zijn de mogelijke gevolgen?
- Zijn er extra rustpauzes nodig?
Groepsdynamiek
Een vaak onderschatte maar zeker niet te verwaarlozen factor bij groepsreizen is het menselijke aspect – of je nu met je partner of een vriend reist, of in een grotere groep. Elke deelnemer heeft zijn eigen verwachtingen en omstandigheden. Een manier vinden om die op elkaar af te stemmen is een van de belangrijkste aspecten van een geslaagde reis. Hoe meer deelnemers er zijn, hoe complexer de planning wordt. Vooral bij lange tochten, zoals tochten door de Alpen, steken deelnemers vaak veel tijd en energie in de voorbereiding. Wat ze echter vaak over het hoofd zien, is dat ze niet genoeg praten over hun individuele doelen en wensen. En juist dat is cruciaal voor een positieve groepservaring. Hierover zwijgen is fundamenteel verkeerd. Conflicten binnen de groep zijn dan vrijwel onvermijdelijk. Naarmate de groep groter wordt, neemt ook het risico op tegenstrijdige belangen toe.
Maar ook de kans op onverwachte incidenten door defecte uitrusting, valpartijen, een dipje in je conditie, verschillende verwachtingen van de tocht, enzovoort. De simpele oplossing: praten, praten, praten… en altijd duidelijk afspraken maken.
TIP
Wil je meer tips over hoe je je onderweg op de juiste manier gedraagt? In deze Deuter Basecamp-artikelen vind je een checklist om de juiste partner te kiezen en een gedetailleerd overzicht van de gedragsregels in de bergen.
Checklist
- How long do I want to ride for?
- What’s the ability level within the group? Does it vary or is it pretty similar?
- What kind of trails do I want to ride?
- What kind of difficulties can I cope with?
- What does the average pace need to be?
- Do I need longer rest breaks? Have we scheduled in breaks like that?
- Am I prepared to drop back and help any struggling group members
- Maak nog eens duidelijk wat er van de groep verwacht wordt.
- Bespreek het schema en de route.
- Bespreek de lastigste stukken en mogelijke weersgerelateerde wijzigingen in het plan.
- Conditie: zijn alle groepsleden in orde? Zit er iemand in de groep die minder fit is dan verwacht?
- Kijk regelmatig hoe gemotiveerd iedereen is en hoe de sfeer in de groep is, en pas je aanpak daarop aan.
- Hoe zit het met de energiereserves?
- Is de moeilijkheidsgraad van de route geschikt voor de groep? Wat zijn de mogelijke gevolgen?
- Zijn er extra rustpauzes nodig?
Riding technique and fitness
Waar je toe in staat moet zijn
Het succes van een fietstocht hangt af van een goede fietstechniek (en conditie). Dit is een belangrijke factor bij het kiezen en plannen van je fietstocht. Hoe beter je techniek, hoe minder energie je verbruikt. Je bent meer ontspannen en kunt beter bijkomen tijdens de afdalingen. Maar een gebrek aan techniek kan daarentegen snel leiden tot uitputting en een grotere kans op ongelukken. Bovendien heb je er minder plezier van. Daarom raden we je over het algemeen aan om bij technisch uitdagende routes kortere afstanden te kiezen.
Naast je fietstechniek spelen uithoudingsvermogen en conditie een belangrijke rol als het gaat om de lengte en de duur van de route die je kiest. Het is het beste als de groepsleden ongeveer hetzelfde fitnessniveau hebben. Of de betere fietsers in de groep moeten bereid zijn hun tempo aan te passen aan dat van de langzamere groepsleden.
En het zou fijn zijn als je ze hulp kunt bieden. Grotere verschillen binnen de groep kun je ook opvangen door e-mountainbikes te gebruiken voor de minder fitte leden.
Oefenen, oefenen, oefenen... hoe je je rijtechniek kunt perfectioneren
Oefening baart kunst! En dat geldt ook voor mountainbiken. Hoe meer afstand je aflegt, hoe beter je wordt. Maar om je fietsvaardigheid echt te verbeteren, moet je je comfortzone uitstappen – regelmatig en doelgericht. Een goede manier om dit aan te pakken is door je in te schrijven voor een cursus fietsvaardigheid, zoals die worden aangeboden door onze partners bij Happy Trails, Rock My Trail, Bike Academy Erzgebirge en Trailglück.
Rock my trail
Cursussen in rijtechniek voor MTB en e-bike + mountainbiketochten
Meer plezier op de fiets en meer tijd op de trails: dat is waar het om draait bij onze MTB-techniekcursussen in heel Duitsland. In kleine groepen en onder begeleiding van professionele gidsen verbeter je je rijtechniek, zodat je aan het einde van de trail nog breder glimlacht. Of je nu thuis op de trail rijdt of mee gaat op onze MTB-tochten, onze Deuter-rugzakken zijn een betrouwbare partner. Bedankt voor de jarenlange samenwerking.
Bikeacademy Erzgebirge
Marco Hösel – meervoudig wereldkampioen trials – heeft in 2010 de BIKEacademy Erzgebirge opgericht.
Wil je profiteren van de kennis van de profs of gewoon de mooiste routes in het Ertsgebergte ontdekken? Dan ben je hier aan het juiste adres! Met ons gevarieerde aanbod is er voor elk niveau wel iets te vinden. We bieden zelfs speciale cursussen voor jongeren aan.
Trailglück
Trailglück – mountainbikecursussen voor kinderen en gezinnen
Wij zijn gediplomeerde mountainbikegidsen met jarenlange ervaring en bieden mountainbike-uitstapjes voor kinderen en gezinnen in Freiburg. Wat maakt ons zo bijzonder? Het plezier in bewegen, het plezier in de frisse lucht en in het bos, maar ook de onderlinge band en een respectvolle omgang met de natuur.
Happytrails
Cursussen en tochten voor mountainbike en e-MTB
Ontspannen sfeer. Zonder stress. Geen prestatiedruk. Met unieke en hoogwaardige fietservaringen – onder leiding van professionele gidsen en trainers in fietstechniek. Geniet van een fantastische tijd met mensen die van fietsen houden en er hun leven van maken. Vooral op smalle trails die variëren van vloeiend tot technisch uitdagend. Je vindt ze op hun belangrijkste locaties in Aschau in Chiemgau en op de Heumödern-trails in Treuchtlingen in het Altmühltal.
Heb je een cursus rijtechniek nodig?
Maar is er geen van deze bij jou in de buurt?
Kijk dan eens op onze partnerpagina’s.
En op internet vind je heel veel materiaal om zelf te trainen. Bekijk de YouTube-kanalen van OnTrail en Rock My Trail, met heel veel makkelijk te volgen instructievideo’s en gedetailleerde uitleg over de technieken. Het zou ideaal zijn als je een maatje hebt om mee te oefenen. Want samen is het leuker, en dan kun je elkaar feedback geven en elkaar steunen.
Het juiste terrein om je rijtechniek te oefenen
Eenvoudig terrein – intensieve vaardigheidstraining. Nieuwe fysieke vaardigheden leer je het beste op een plek waar je geen angst voor hebt. Je kunt nieuwe technieken in relatieve veiligheid uitproberen door te oefenen in een veld of op wat vloeiendere stukken van het parcours, voordat je ze op uitdagender terrein in de praktijk brengt. Dit soort speelse sessies krijgen vaak een eigen dynamiek en zijn leuker en vermakelijker dan je zou denken.
TECHNIEK VOOR AFDALEN: PLEZIER IN HET BIKE PARK
Slechts één dag op afdalingen met liftondersteuning zorgt ervoor dat je techniek echt een enorme sprong vooruit maakt. Het is bijna onmogelijk om op één dag meer hoogteverschil te overbruggen dan in het bikepark. En het geeft je meer zelfvertrouwen voor je volgende avontuur – en meer veiligheid. Maar houd er wel rekening mee dat, hoewel sommige rijtechnieken in bike parken worden getolereerd – zoals driften of andere technieken waarbij je wielen blokkeren – ze niet geschikt zijn op natuurlijke trails. Het spreekt voor zich dat je op een milieuvriendelijke manier moet rijden.
Checklist
- Controleer of je conditie en techniek goed aansluiten bij de route die je van plan bent te rijden.
- Oefen je rijtechniek, met name voor de moeilijkheidsgraad of het terrein dat je op de route kunt verwachten.
- Train je conditie, rekening houdend met de lengte van de route en het hoogteverschil dat je kunt verwachten.
- Overweeg om je in te schrijven voor een fietsvaardigheidscursus
- Controleer of alle groepsleden voldoende fietsvaardigheid hebben.
- Controleer of alle groepsleden fit genoeg zijn voor de route.
- Hoe kunnen groepsleden met verschillende prestatieniveaus elkaar het beste ondersteunen?
- Controleer of de technische uitdagingen en de hellingsgraden goed aansluiten bij de vaardigheden en het conditieniveau van de groep.
- Wat zijn de mogelijke gevolgen? Is een routewijziging nodig?
- Moet de groep voor sommige stukken uit elkaar gaan?
- Hoe kunnen de sterkere groepsleden de zwakkere ondersteunen?
Equipment
Planning
- Bike choice
- Bike maintenance
- Weather protection
- Clothing
- First aid kit
- Tools
- Maps, GPS device
- Provisions
Localized
- Bike check
- Gear check
- Adapt clothing
- Provisions
- Spare parts
During the ride
- Faults/ issues
- Adjust clothing
- Check for damage
What to take on your bike tour
Whether it’s an alpine traverse from Innsbruck to Lake Garda, a multi-day ride in the Western Alps, or just a quick blast up your local mountain, what you take with you will have a big influence on the success or failure of your ride, or how enjoyable it is. And to mitigate any unforeseen situations and mechanical issues, you will need to take some tools and a repair kit with you.
What kind of backpack is best?
Checklist
Even the pack you take on a Transalp mission shouldn’t weigh more than around 8 kg, if possible. Because every kilogram you carry will cost you in energy, and agility, on your bike. To fit everything you need, you’re looking at between 26 and 32 liters. Equipment like your pump or spare inner tubes can be stored on the bike itself, to save weight on your back.
If the weather is set fair, and it’s warm, you can easily leave one or other item of clothing at home. And of course there’s no need for your overnighting gear. A backpack with up to 12 liters’ capacity is plenty. Overall, the weight shouldn’t exceed 5 kg with all your hydration and food included.
If you don’t need to take much with you, you can also opt for a hip bag instead. Find out about the pros and cons of these as an alternative to a day pack here.
You’ll find full backpack advice here.
How do I pack my backpack
Keep it as light as possible, but with everything you need. Note: if the load is further away from your back and lower down, your back will be placed under more strain. So pack your backpack with the heaviest items in the middle of the pack and close to your back, so that the load is more evenly distributed. This will also give you better balance, and therefore safety, in the backcountry. You can use any compression straps to cinch down the volume of the pack and bring the load even closer to your body.
You’ll find more tips on how best to pack a backpack here.
WHAT DO I NEED TO PACK?
Experienced Transalp riders will tell you – take only what you need and leave the rest at home. Because especially over long distances, every gram counts. So carefully weigh up what you really need. But on shorter rides and day trips, you need to know which essentials are a must.
You’ll find a list of what to take and how to pack your backpack properly here.
Bike checks and bike repairs
When you’re in the backcountry, it can be a long way to the nearest bike shop or workshop. So you should make sure you have the most important tools with you and know how to use them. Some bike shops offer courses for bike repair novices. Just ask at your local bike shop if you’re interested.
Checklist
- Make sure you know how to do basic bike repairs like changing tires or changing brake pads
- Practice doing these repairs or attend a course
- Check you have the necessary tools, or obtain them
- Bike check: is the bike in good condition and safe to ride
- Check the brake pads
- Check pressure of suspension forks and/or rear shocks
- Bike check again: is the bike in good condition and safe to ride
- Do I have all the necessary tools and spares with me?
- For longer tours: are there any bike shops or workshops along the route?
- If there are any suspicious noises, check the bike
- Do not carry out any tightening work that’s required immediately at the start of planned rest breaks. It saves time.
Repair tips during the tour
When things go wrong during your bike tour, sometimes you need to improvise. We’ve compiled the most important hacks you can use to get yourself out of a sticky situation.
Flat Tire
You should be able to change a bike tire in your sleep. Tubeless tires can be fixed using a special repair kit. This involves using a special tool to press a rubber plug into the hole in the tire. Combined with the sealant inside the tire, this should fix the puncture within seconds. But sometimes that’s still not enough. In which case you could try using superglue mixed with a little sand until it creates a durable, sealing mass. Or run an inner tube through the tire.
Brake Pads
If you hear a metallic sound when you squeeze the brakes, that’s a surefire sign your brake pads have come away. To prevent damaging the brake disks, and to restore braking power, you should always keep one or two sets of spare brake pads in your backpack. Fitting these is simple using your mini tool. But it’s best to practice this at home first, and according to the brake manufacturer’s guidelines.
Duct tape cure-all
Whether it’s torn clothing, a loose helmet visor, or even a big rip in your tire. So always take at least half a meter of the stuff wrapped around your water bottle inside your backpack or around your bicycle pump. That way it’s easy to get at and doesn’t take up too much space.
Grease
Grease and lube can work wonders. So that you don’t have to take a whole bottle with you, you could use a contact lens case and fill the little containers with grease and lube.
Broken Spokes
A broken spoke shouldn’t spell the end of your tour. The following trick can help prevent a broken spoke from puncturing a tire or scratching your suspension forks or bike frame: unscrew the entire spoke from the wheel, including the nipple. You can usually do this without any tools. Alternatively, you can tape it to the neighboring spoke. It will save you from having to remove the wheel. Then try to align your wheel as best you can.
Broken Chain
Using the chain tool on your mini tool, remove the defective chain link and insert a replacement chain connector. If you don’t have a spare section of chain, simply remove the broken link. But don’t push the rivet out completely. This means you’ll be able to push it back into the link when riveting the chain together.
Biking first aid
Wearing a helmet and gloves, plus knee and elbow protectors, offers good basic protection in case you suddenly find yourself straying from your line and going over the handlebars. Most of the time, it’s just a case of dusting yourself off and getting back on your bike. Or you might get away with a few scrapes and grazes. Phew. But it’s worth being prepared to deal with more serious situations like an emergency.
Which is why it’s good to keep your first aid knowledge up-to-date by attending courses or at the very least learning the basics online. And you should always pack a first aid kit, including survival blanket, as standard. If you don’t already own one, you’ll find a range of first aid kits here. And you should know the emergency number in your area off by heart. In Europe it’s 112, in the UK it’s 999, and in the USA and Canada it’s 911. There is also an emergency guide on the SOS label inside all deuter backpacks.
For a full overview and practical instructions on what to do in the event of a bike accident, check out our Biking First Aid Basecamp article.
Conditions
Planning
- Weather
- Tour planning/ route
- Alternatives/ Plan B
- Huts, rest places
Localized
- Weather
- Actual trail conditions
- Route plan
- Alternative plans
- Other trail users
During the ride
- Navigation
- Pace setting
- Adjust route choice
- Nature-friendly behavior
- Safety status
Weather – a force to be reckoned with
Like any outdoor sport, with biking you must be prepared to cope with unpredictable weather. And it’s not to be underestimated. In the high mountains, rapid changes in weather can have serious consequences. But meteorology is a broad field and understanding how weather is generated and what it means is a complex issue. Firstly, we’ll look at a scenario of the weather conditions factor through the three stages of preparation:
Checklist
You check the weather forecast. The weather situation looks stable, with a slight chance of thunderstorms toward the evening. So you select a route that will get you back in the early afternoon.
You consult the weather forecast again. You check the sky. Are there signs that there might be a change in weather sooner than predicted? Conditions can vary greatly in the mountains and be very localized. Should the route be adapted because of these observations?
You keep an eye on the weather. It’s entirely possible that a thunderstorm will pass through sooner than predicted, and you might have to break off the tour or change routes.
Planning your biking route and navigation
Planning the right route
For many long-distance mountain bikers, it’s hard to imagine getting around without a GPS, digital map, or smartphone app these days. But traditional analogue maps still have their uses. If you want a quick overview of the wider area, printed maps at a scale of 1:25,000 are still the best option – as long as you know how to read a map! Publishers like Supertrail Map or Singletrail Map specialize in trails across the Alps.
The sky’s the limit when it comes to bike routes on the internet. Sites like Trailforks alone features over half a million bike trails across 135 countries. Other really good resources are Fatmap, Komoot, GPS-Tour and Outdooractive.
Most of these platforms offer simple route planning in just a few clicks, from the comfort of your home computer or even your cell phone. With Fatmap you can even get a 3D view of your chosen route.
How-to-Fatmap
Checklist
- Select a suitable route
- Decide on rest stops or mountain huts for breaks
- Establish alternative routes or retreat strategies in case of bad weather or unexpected incidents
Check if you have a map/ GPS device with you.
Have you saved the route info to your cell phone?
Batteries all charged?
- Are you struggling with navigation?
- Do you need to change routes (weather, level of difficulty etc.)?
- Any unexpected trail closures or restriction notices? What alternatives are there?
Digital navigation: beware!
Blindly relying on your GPS device or downloaded GPS data is not a good idea, even in our advanced digital age. When you’re in a gully, or at the base of a cliff face, satellite data can often be imprecise, or even incomplete. If there are lots of different trails in the area, you could easily find yourself going the wrong way. If you’ve downloaded GPS trails, then you should check the data first by combining or overlaying it with a digital map of the area. It can spare you from some nasty surprises.
Another potential pitfall with using digital navigation is your cell phone itself. If your cell battery is dead, your info will be pretty useless. So remember to take a power bank with you.
With all the fun and games, don’t forget nature
Once you’ve decided on the route and everyone’s ready to go, you could give everyone a little reminder. Nature is the best playground there is for outdoors people. So protecting it and caring for it is our shared responsibility. You should always behave in an environmentally responsible way on your bike rides and observe basic rules of conduct for a caring and harmonious coexistence.
For outdoor rules of “etiquette” and the Mountain Code.
Onze fietsexperts
