deuter wordt zonder PFAS gemaakt

Maar wat zijn PFAS nu precies?

PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zijn een groep industrieel geproduceerde chemicaliën die vanwege hun nuttige eigenschappen al sinds de jaren 40 in de industrie en de consumentensector worden gebruikt. Hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen worden vooral gebruikt bij de oppervlaktebehandeling van alledaagse producten, zoals vuil- en waterafstotend textiel, kookgerei met antiaanbaklaag, huishoudelijke apparaten en bij de papierafwerking van verpakkingen voor eten en drinken. PFAS zijn echter ook te vinden in schoonheidsproducten, schoonmaakmiddelen, blusschuim, kabelmantels en hydraulische vloeistoffen. Deze superhandige stoffen zijn echter ook extreem giftig. Ze kunnen tijdens de productie, het gebruik en de verwijdering in het milieu terechtkomen en zo schade toebrengen aan mens, dier en natuur. Als ze eenmaal in het milieu terechtkomen, verspreiden ze zich snel en wijd. Deze schadelijke fluorkoolwaterstoffen breken maar heel langzaam af – over een periode van honderden jaren – of in sommige gevallen helemaal niet.

PFAS – PFC: Wat is het verschil?

De term PFC werd vroeger gebruikt om de brede groep schadelijke maar uiterst nuttige chemicaliën aan te duiden die onder andere worden gebruikt voor water-, vuil- en vetafstotende oppervlaktebehandelingen, bijvoorbeeld op textiel, en voor de productie van waterdichte en ademende PTFE-membranen.

In de vakliteratuur wordt tegenwoordig overwegend de term ‘PFAS’ (per- en polyfluoralkylstoffen) gebruikt. De twee termen ‘PFC’ en ‘PFAS’ kunnen over het algemeen door elkaar worden gebruikt.

Waarom zijn PFAS zo schadelijk?

PFAS worden gekenmerkt door een chemische structuur die bestaat uit gefluoreerde koolstofketens. De chemische binding tussen koolstof en fluor is een van de sterkste die er is, wat betekent dat PFAS heel moeilijk af te breken zijn. Behandelde producten geven PFAS-stoffen af in elke fase van hun levenscyclus: tijdens de productie, tijdens het gebruik en bij de verwijdering.

Het logische gevolg hiervan is dat de chemicaliën op elk moment in het milieu – en dus ook in ons lichaam – terecht kunnen komen, waar ze heel lang blijven zitten. Bovendien kunnen PFAS-stoffen door water en wind over grote afstanden worden meegevoerd.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat onderzoekers al hoge concentraties PFAS hebben aangetroffen in drinkwater, de lucht, bloed, moedermelk, sneeuw op de Mount Everest en in de lichamen van ijsberen in het Noordpoolgebied.

De gevolgen voor de gezondheid zijn nog niet voldoende onderzocht. Er zijn echter veel schadelijke symptomen waargenomen bij mensen en dieren die aan PFAS zijn blootgesteld. Hieronder vallen een verminderde immuunfunctie, een verminderde hersenontwikkeling en schade aan het voortplantingssysteem. PFAS worden ook in verband gebracht met verschillende vormen van kanker.

Waarom worden PFAS dan nog steeds gebruikt?

In de sportartikelenbranche worden PFAS onder andere gebruikt voor de oppervlaktebehandeling en impregnering van textiel, tenten en schoeisel, en voor de productie van waterafstotende en ademende membranen, vanwege hun water-, vuil- en vetafstotende eigenschappen.

Deze coating staat in de branche bekend als DWR, wat staat voor ‘durable water repellent’. Het zorgt ervoor dat producten vuilafstotend zijn en dat water eraf parelt en wegloopt, waardoor het materiaal niet doordrenkt en zwaar wordt.

PFAS zit ook in skiwax en fietsolie.