Dons of synthetisch?

Dons of synthetisch? Ontdek in ons vergelijkende productoverzicht welke slaapzak geschikt is voor welke situatie.

Ben ik ook buiten op pad wanneer de regen met bakken uit de hemel valt? Is het op mijn reisbestemming vochtig warm, nat en koud of is er een droge hitte? Moet ik mijn slaapzak meedragen? Behandel ik mijn slaapzak met zorg? Stuk voor stuk vragen die helpen bij de beslissing voor dons of synthetisch.

Dons

+ Unieke warmte-gewichtsverhouding
+ Kleine pakmaat
+ Uitstekend transport van vocht
+ Lange levensduur bij het juiste onderhoud
+ Verwarmd direct

- Nutteloos indien vochtig
- Onderhoudsintensief
- Trekt vocht aan
- Droogt zeer langzaam

Heb je behoefte aan een zeer goede isolatiewaarde en tegelijkertijd een laag gewicht en klein pakvolume dan is een donsslaapzak de beste keuze. Want geen enkele synthetische vulling heeft het isolerende vermogen van dit natuurproduct en kan op dezelfde manier de warme lucht vasthouden. Bij een zorgvuldige behandeling heeft dons ook een langere levensduur dan een synthetische slaapzak. Bovendien staat het garant voor een aangenaam droog slaapklimaat. Dit is te danken aan de eigenschap van dons om vocht te kunnen opnemen en ook weer afgeven. De vochtopname is echter beperkt. Bij een extreem hoge luchtvochtigheid, bij langdurige regen of in de buurt van water heeft dons de neiging samen te klonteren waardoor de isolerende werking teniet wordt gedaan. En wanneer dons eenmaal vochtig is, duurt het erg lang voordat het weer droog is. Dat is een nadeel tijdens meerdaagse wintertochten. Het lichaamsvocht condenseert in de vulling, bevriest daar en droogt niet meer op. Ook bij gebruik van een bivakzak zal een deel van de slaapzak bevriezen en een waterdichte lakenzak kan het dons weliswaar helpen, maar het typische slaapcomfort van dons is dan weg. Toepassingsgebieden: bergbeklimmen, trekking in gebieden met een lage tot normale luchtvochtigheid, fietstochten met weinig bagage.

Kunstvezel

– Zwaarder dan dons
– Minder goed comprimeerbaar
– Gering transport van vocht
– Kortere levensduur dan dons
– Iets langere opwarmfase

+ Isoleert ook in vochtige toestand nog tot 70%
+ Onderhoudsvriendelijk
+ Neemt nauwelijks vocht op
+ Droogt snel

Het nadeel is tevens ook een groot voordeel: Synthetisch materiaal neemt nauwelijks vocht op en droogt veel sneller dan een donsslaapzak. En mocht synthetisch materiaal toch vochtig worden, dan houdt het desondanks aangenaam warm. De holle polyestervezels kunnen nog altijd warme lucht vasthouden, omdat ze vormvast zijn en niet samenklonteren zoals vochtig dons. Ideaal voor toepassingsgebieden met een voortdurend hoge luchtvochtigheid. Ook wanneer extreem lage temperaturen worden verwacht of wanneer de slaapzak veel te verduren heeft en regelmatig gewassen wordt (kinderen!) zijn ze de juiste keuze. Ze zijn namelijk goedkoper dan exemplaren van dons en onderhoudsvriendelijker. Toepassingsgebieden: allroundslaapzakken, kanotochten, wintervakanties, outdoor gebruik in scandinavië, fietstochten met weinig bagage, huttentochten, zomerslaapzak.

Temperatuurindicatie conform EN 13537

HOE WORDT ER GEMETEN: De te testen slaapzak bevindt zich in een klimaatkamer met een gestandaardiseerde omgeving; in de slaapzak ligt een geijkte, thermische 'volwassen' dummy. Bij de gedefinieerde warmteafgifte via de warmtevelden van de dummy meten sensoren gedurende meerdere uren het temperatuurverschil tussen het oppervlak aan de binnen- en buitenzijde. Aan de hand van de resultaten wordt het betreffende temperatuurbereik berekend. De norm EN 13537 verschaft op deze manier een vergelijkbare standaard die geldt als uitgangspunt.

Deze genormeerde gegevens verstrekken enkel laboratoriumwaarden. Ze moeten zorgen voor een goede vergelijkbaarheid van de artikelen van verschillende fabrikanten. Aangezien elk lichaam een unieke bouw heeft en individueel op de betreffende omstandigheden reageert, kan deze informatie slechts dienen als een aanknopingspunt voor de aankoopbeslissing.

Waar men rekening mee moet houden:
1. Mensen hebben meer warmtebepalende factoren dan een 'dummy' in de klimaatkamer. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de verschillen in temperatuurbeleving tussen mannen en vrouwen, aan verschillen in leeftijd, conditie, maar ook ervaring. Ook de mate van vermoeidheid (uitgeput of uitgerust), en of men voldoende heeft gegeten of misschien zelfs teveel alcohol heeft gedronken (door alcoholgebruik heb je het sneller koud) spelen een rol bij het vermogen om warm te blijven.
2. Externe omstandigheden die in de klimaatkamer 'gestandaardiseerd' zijn, spelen in de werkelijkheid een belangrijke rol en dragen eraan bij dat het eigen vermogen om warm te blijven optimaal wordt gebruikt.

– Een goed slaapmatje isoleert de slaper ten opzichte van de ondergrond.
– Functioneel ondergoed dat droog is en vocht naar buiten kan transporteren (muts!).
– Een beschutte slaapplek; wind en vocht hebben een grote invloed op een goede nachtrust.
3. De gestandaardiseerde meetwaarden worden vastgesteld in de klimaatkamer, en dus niet in een praktijksituatie. Houd er rekening mee dat gedurende meerdaagse ondernemingen of onder zware natuurlijke omstandigheden geheel andere condities ontstaan en dat je je overeenkomstig moet aanpassen aan de betreffende situatie.

Temperatuurbereik

T(COM) » DE COMFORTTEMPERATUUR
geeft de onderste temperatuurgrens aan waarbij de gemiddelde vrouw (25 jaar/60 kg/1,60 m) een nacht comfortabel kan doorslapen. In dit bereik voelt ook een onervaren gebruiker zich te allen tijde goed.

T(LIM) » DE LIMIETTEMPERATUUR
geeft de onderste temperatuurgrens aan waarbij de gemiddelde man (25 jaar/70 kg/1,73 m) een nacht comfortabel kan doorslapen. Om warm te blijven moet de gebruiker in dit bereik kleding en gedrag aanpassen aan de heersende omstandigheden.

T(EXT) » DE EXTREEMTEMPERATUUR
geeft de laagste extreemtemperatuur aan, die een gemiddelde vrouw onder zeer koude omstandigheden gedurende een beperkte periode van 6 uur kan verdragen. Hierbij moet niet worden gedacht aan slapen. Bij de extreemtemperatuur, ook wel het risicobereik genoemd, zal men het zeer koud hebben. Er is sprake van een gevaar voor de gezondheid door hypothermie (onderkoeling).

Hoe gebruik ik mijn slaapzak op de juiste manier?

Een goede slaapzak is het 'halve werk', maar het is ook belangrijk waar, waarop en hoe ik slaap!

ISOLERENDE SLAAPMAT – Een koude ondergrond of circulerende lucht onttrekt, ook door de warmste slaapzak heen, warmte aan het lichaam. Deze warmtegeleiding (A) moet absoluut worden voorkomen door het gebruik van een goed isolerende slaapmat.

BESCHUTTING TEGEN WIND – Wind koelt af! Door de zogenaamde (wind)chill-factor ervaart het lichaam een temperatuur van +5 °C bij een licht briesje (25 km/u) reeds als 0 °C. Een tent, bivakzak of een rotswand kunnen beschermen tegen een te sterk afkoelende wind (B). De slaapplek moet om die reden altijd op een tegen de wind beschutte locatie worden gekozen.

FUNCTIONEEL ONDERGOED – De warmte van de slaapzak kan eenvoudig worden vergroot door het dragen van warm, lang en functioneel ondergoed en sokken. Droge kleding bij de voeten zorgt eveneens voor extra isolatie.

MUTS – In de slaapzak zijn het hoofd of gezicht het enige contact met de koude buitenwereld, en een koud hoofd zorgt ervoor dat ook de rest van het lichaam afkoelt. Een muts, of eventueel zelfs een bivakmuts (balaclava), is daarom een zeer effectieve bescherming tegen kou.

Een slaapzak kan geen warmte creëren, hij kan alleen de aanwezige warmte vasthouden!

VOLDOENDE ETEN – Voor bergbeklimmen, wandeltochten, fietsen, enzovoort heeft het lichaam veel energie nodig. Wie zijn energiereserves niet goed op peil houdt door voldoende voeding, kan niet voldoende warmte produceren en zal het daardoor sneller koud hebben.

VEEL DRINKEN – Al gedurende de dag moet je voldoende drinken, want een uitgedroogd lichaam kan onvoldoende warmte produceren. Voordat je de 'slaapzak ingaat' kan een mok hete thee of cacao nog wat extra warmte geven.
GEEN ALCOHOL DRINKEN – Drink bij lage temperaturen niet teveel alcohol. Alcohol geeft aanvankelijk een warm gevoel, maar wanneer de alcohol in het lichaam wordt afgebroken, wordt de kou juist voelbaarder.
MATERIAAL DROOG HOUDEN – Kleding en slaapzak, met name donzen slaapzakken, hebben in natte toestand een lagere isolatiewaarde dan wanneer deze droog zijn. De sokken die warm zouden moeten zijn en die je zojuist nog aan had, worden door afkoeling door verdamping al snel erg koud. Houd dus geen bezwete kleding aan in de slaapzak. Verpakt in een waterdichte tas blijft reservekleding veilig droog. Laat de slaapzak indien mogelijk altijd luchten, bijvoorbeeld op de tent.